سورمه‌سرا

  • sormechap4
  • sormeh-posht
١٢٠٠٠
تومان
محصول در انبار
من، شما و تمام آدم­هایی که می­‌شناسیم و نمی‌­شناسیم در زندگی چیزهای با ارزشی را از دست داده­‌ایم...

من، شما و تمام آدم­هایی که می­‌شناسیم و نمی‌­شناسیم در زندگی چیزهای با ارزشی را از دست داده­‌ایم؛ گاهی با ارز­ش‌­ترین چیزمان را. این چیزهای با ارزش بعدِ از دست رفتن به کجا می‌­روند؟ به جایی به نام سورمه­ سرا. سه سال پیش همسرم را از دست دادم یعنی سه سال پیش همسرم خودش را کشت. حالا بعد از سه سال نامه‌ه­ایی از او به دستم رسیده است. خط و ربط خودش است و نامه را همین دیشب یا پریشب نوشته است. روی پاکت نامه مهر اداره پست سورمه‌سرا است. می‌­خواهم تا سورمه‌سرا بروم و ببینم که چه‌­جور جایی است؟ اگر شما هم ارزشمند­ترین چیز زندگی‌تان را از دست داده‌­اید، شال و کلاه کنید با هم برویم...

 


 
مجموعه‌ی سمر در نشر «بان»
نسخه‌ی سياه و خاكستری
 

«شوآن می‌گفت شب‌ها روی سقف می‌خوابد، درست مثل خفاش‌ها. او فقط اسم عجيب‌وغريبی نداشت. خودش هم بچه عجيب‌وغريبی بود. مادرش مرده بود و هربار علت مرگ مادر را يك چيزی می‌گفت. يك‌مرتبه گفت سوزن خياطی در پای مادرش رفته است و سوزن در بدن او پيشروی كرده و يك روزی مادرش سوزن را با خون بالا آورده و پيش از آن‌كه او را به بيمارستان برسانند تمام كرده است...». اين جملات، آغازِ داستانِ «سورمه‌سرا» نوشته‌ی رامبد خانلری است كه اخيرا به‌طور مشترك در نشر «آگه» و نشر «بان» منتشر شده است. «سورمه‌سرا» در دسته‌ی رمان‌های موسوم به «نسخه‌ی سياه» مجموعه‌ی سمر، يا همان ادبيات وحشت جای دارد كه از ژانرهای قديمی ادبيات در جهان است و از دوران اساطير و افسانه‌ها و نيز در فرهنگ عامه و فولكلور نيز سابقه ديرين داشته است. اين داستان بلند با «سرطان جن»، كتاب ديگر خانلری نيز دست‌كم در ژانر شباهت‌ دارد. اين داستان را به‌خاطر عناصر مختلف روان‌شناختی بيشتر از اين منظر مورد بحث قرار داده‌اند اما با توجه به اينكه در ادبيات اخير ما مسئله ژانر مورد بحث بوده است و چندسالی است كه از خلاء ژانرنويسي می‌گويند، اين‌دست كتاب‌ها شايد پاسخِ ناخواسته‌ای به اين بحث‌ها باشد. خانلری در اين داستان بيش از آن‌كه درصددِ ساخت فضايی وهمناك و پر از وحشت باشد، سعی داشته است تا مفهومِ ترس را در ادبيات بسازد و درعين‌حال به منشاء اين ترس‌های بشری نزديك شود، او در اين مسير همواره از فانتزي نيز كمك بسزايی می‌گيرد. ازدست‌دادن، مضمون محوری داستانِ «سورمه‌سرا»ست اما نه ازدست‌دادن يا فقدانی كه معمول و عادی در زندگي روزمره هر آدمی اتفاق بيفتد. ازقضا در «سورمه‌سرا» مسئله اصلی نه آدم‌هايی هستند كه چيزی يا كسی را از دست داده‌اند و با غمِ فراق و فقدانی مواجه‌اند و نه اينكه آنچه از دست رفته، با چه مكانيسمی بر روان آدمی تاثير می‌گذارد و چطور او را از پا می‌اندازد يا به ادامه‌دادن وامی‌دارد. مسئله اينجا، ازدست‌رفتگان‌اند. اينكه «اين چيزهای باارزش بعدِ ازدست‌رفتن به كجا می‌روند؟» در كتابِ خانلري اين چيزهای باارزش می‌روند به جايی به‌نامِ سورمه‌سرا. داستان هم از خبری آغاز می‌شود كه از همسر ازدست‌رفته مردی می‌رسد. همسر مرد سه سال پيش خود را كشته است و حالا بعد از سه سال نامه‌ای به دستش می‌رسد از همسرش كه خط‌وربط خودش است و مرد از روی مهر اداره پستِ نامه تصميم می‌گيرد برود تا سر از كار مكانی چنين غريب و مخوف دربياورد و كتاب روايتِ چنين مكانی است. خانلری پيش از اين، دو مجموعه‌داستانِ «سرطان جن» و «آقای هاویشام» را نيز در همين حال‌وهوا نوشته است.

روزنامه‌ی شرق/ شماره ۳۱۱۹ / دوشنبه ۲۰ فروردين ۱۳۹۷

 

Share